چالش‌های مدل کنونی “Curators” در دنیای DeFi و راهکارهای پیشنهادی

نکات اصلی:

• افزایش سریع DeFi بدون وجود مکانیسم‌های نظارتی موجب شکست‌های متعددی شده است.
• ساختار فعلی “Curators” بدون مسئولیت‌پذیری قوی به خطرات می‌انجامد.
• فضاهای بدون مجوز فرصت‌های نوآورانه فراهم می‌کنند اما نیاز به اصلاحات دارند.
• نیاز به شفافیت و مسئولیت‌پذیری در مدل‌های کنونی کاملاً محسوس است.

ظهور Curators در دنیای DeFi

طی چند سال گذشته، ظهور یک واسطه مالی جدید به نام “Curators” در فضای DeFi یا همان امور مالی غیرمتمرکز توجه‌ها را به خود جلب کرده است. این موجودات که به عناوینی مانند Risk Curators، Treasury Managers یا Strategy Operators معروف‌اند، میلیاردها دلار از سپرده‌های کاربری را در پروتکل‌هایی نظیر Morpho و Euler مدیریت می‌کنند. آن‌ها با تنظیم پارامترهای ریسک و انتخاب انواع سرمایه‌گذاری بهره‌ای میان ۵٪ تا ۱۵٪ دریافت می‌کنند، بدون اینکه تحت نظارت قانونی یا افشای هویت واقعی باشند.

در نوامبر ۲۰۲۵، فروپاشی Stream Finance موجب زیان ۲۸۵ میلیون دلاری شد و مشکلات ساختاری Curators را آشکار کرد. این مدل از نظم مانند نظام‌های مالی سنتی از مکانیسم‌های پاسخگویی تهی است و باید به صورت عمیق بازنگری شود.

چالش‌های ساختارهای بدون مجوز

Morpho و Euler به عنوان زیرساخت‌هائی بدون مجوز عمل می‌کنند، جایی که هر کسی می‌تواند صندوق‌هایی ایجاد کند، پارامترهای ریسک را تنظیم کرده و سپرده‌ها را جذب کند. این معماری، نوآوری را تسهیل کرده ولی در نوامبر ۲۰۲۵ ضعف‌های اساسی خود را نمایان ساخت. بدون نهادهای نظارتی، کنترل بر اینکه چه کسی تبدیل به مدیر ریسک می‌شود، امکان‌پذیر نیست. این امر منجر به شرایطی می‌شود که مدیران ریسک بتوانند زیان‌ها را تحت یک نام انباشته و سپس با یک شناسه جدید مجدداً فعالیت خود را آغاز کنند.

خطرات استراتژیک RE7 Labs

مدل استراتژیست‌های ریسک، تضادهای اساسی منافع را شامل می‌شود که شکست‌هایی نظیر Stream Finance را تقریباً اجتناب‌ناپذیر می‌کند. مدیران ریسک به دلیل کسب کارمزد، نسبت به حداکثر کردن سپرده‌ها و بازدهی بیش از حد حساس هستند، حتی اگر به ضرر کاربران باشد. مثال بارز این موضوع، RE7 Labs است. با وجود تشخیص خطرهای احتمالی، درآمد کارمزد آن‌چنان جذاب بود که سبب شد به جای مدیریت صحیح ریسک، به درخواست کاربران بروند.

خلأ پاسخگویی و ضرورت اصلاحات

وقتی مؤسسه‌ای در مالی سنتی دچار زیان می‌شود، با تحقیقات قانونی و ممکن است با لغو مجوز مواجه شود. اما در DeFi، خسارت آوران تنها با ضرر اعتباری روبرو هستند و هیچ‌گونه مجوزی برای لغو ندارند. حادثه‌ای مانند رویداد مارس ۲۰۲۴ در Morpho نشان داد چگونه برخی کنشگران به دلیل عدم وجود نظارت، دچار زیان می‌شوند.

برای بهبود وضعیت، لازم است که مدل‌های کنونی از برخی از مکانیزم‌های تنظیم‌شده‌ی مالی سنتی بهره ببرند. شفافیت و مسئولیت‌پذیری باید به بخش جدایی‌ناپذیر مدل فعلی تبدیل شوند تا آسیب‌های مشابه تکرار نشود.

پیشنهادات فنی برای بهبود

• افشای هویت:

مدیران ریسک که بالای ۱۰ میلیون دلار را مدیریت می‌کنند، باید هویت خود را به پروتکل یا نهادی مستقل اعلام کنند. این اقدام برای اطمینان از پاسخگویی آن‌ها اهمیت دارد.

• نیازمندی‌های سرمایه‌ای:

مدیران باید مقدار مشخصی سرمایه برای پوشش زیان‌ها حفظ کنند. این موضوع تعادل را بین درآمد شخصی و مسئولیت‌پذیری ایجاد می‌کند.

• افشای اطلاعات:

مدیران ریسک باید استراتژی، نسبت‌های اهرمی و ریسک‌های ضدحریفی را به صورت کاملاً شفاف افشا کنند تا کاربران بتوانند تصمیمات آگاهانه‌تری بگیرند.

• اثبات ذخائر:

پروتکل‌ها باید از مدیرانی که بیش از مبلغ مشخصی را مدیریت می‌کنند، اثبات ذخائر را بخواهند. این امر قابلیت اطمینان را افزایش می‌دهد.

• محدودیت تمرکز:

باید محدودیت‌هایی برای جلوگیری از تمرکز بیش از حد دارایی‌ها به وجود آید، که از زیان‌های احتمالی ناشی از شکست یک طرف مقابله جلوگیری کند.

نتیجه‌گیری

مدل کنونی Curators در DeFi، بدون مکانیسم‌های پاسخگویی مناسب به چالش‌های بسیاری دچار شده است. بهبود این وضعیت نیازمند ایجاد شفافیت و مسئولیت‌پذیری است؛ کارکنان بایستی از درس‌های مالی سنتی بهره ببرند، اما با خلاقیت در چارچوب خاص DeFi.

سوالات متداول

چرا مدل “Curators” در DeFi نیاز به بازنگری دارد؟

این مدل فاقد مکانیسم‌های معتبر پاسخگویی است و با وجود زیان‌های مکرر نیاز به بازنگری دارد.

چطور شفافیت ممکن است به بهبود مدل‌های DeFi کمک کند؟

شفافیت به کاربران امکان می‌دهد تصمیمات آگاهانه‌تری اتخاذ کنند و ریسک‌های احتمالی را بهتر ارزیابی کنند.

آیا مقررات مالی سنتی به DeFi کمک می‌کند؟

برخی مکانیزم‌های پاسخگویی مالی سنتی می‌تواند به بهبود امنیت و شفافیت DeFi کمک کند، اما باید به صورت سازگار با ساختار غیر متمرکز تنظیم شود.

چگونه می‌توان از ریسک‌های پیش‌آمده در DeFi جلوگیری کرد؟

مدیران باید تعهدات سرمایه‌ای بیشتری داشته باشند و پروتکل‌ها نیز باید اطلاعات دقیق را از سوی مدیران ریسک درخواست کنند.

چرا اثبات ذخائر در DeFi اهمیت دارد؟

اثبات ذخائر به کاربران اعتماد بیشتری می‌دهد که دارایی‌هایشان در امنیت است و به جلوگیری از کلاهبرداری کمک می‌کند.