امسال کاهش نرخ بهره نخواهیم داشت

تابلوی قیمت پمپ بنزین سریع‌ترین راه برای درک تورم توسط یک آمریکایی معمولی است.

در ماه مارس، میانگین قیمت بنزین در آمریکا برای اولین بار در تقریباً چهار سال گذشته از ۴ دلار در هر گالن گذشت و همه می‌دانستند که این به دلیل جنگ است.

و چند روز پیش، مذاکرات شکست‌خورده بین ایالات متحده و ایران به این معنی است که ما همچنان تأثیر جنگ را احساس خواهیم کرد، از جمله چیزی که برای نقدینگی بسیار مهم است: ممکن است امسال کاهش نرخ بهره وجود نداشته باشد.

آیا جنگ می‌تواند تورم را به سال ۲۰۲۲ برگرداند؟

در 28 فوریه، ایالات متحده و اسرائیل به طور مشترک حمله نظامی علیه ایران را آغاز کردند. این یک جدول زمانی است که مسیر اقتصادی ایالات متحده را برای سال 2026 از نو تعریف می‌کند.

نفت خام برنت که قبل از شروع درگیری حدود ۷۰ دلار در هر بشکه بود، تا پایان ماه مارس به حدود ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسید. از آن زمان، قیمت نفت تا حدودی کاهش یافته است اما همچنان در حدود ۹۶ دلار در هر بشکه بالا مانده است. قیمت نفت بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است، چرا که ایران تنگه هرمز را به روی کشتی‌ها مسدود کرده است، تنگه‌ای که حدود یک پنجم نفت جهان از آن عبور می‌کند. حتی در طول فرآیند مذاکرات، محاصره تا حد زیادی پابرجا مانده است.

این فقط مشکل قیمت نفت نیست. شاخص قیمت بنزین تقریباً سه چهارم افزایش شاخص قیمت مصرف‌کننده در این ماه را تشکیل می‌دهد، به طوری که نسبت به ماه قبل ۲۱.۲ درصد و نسبت به سال قبل ۱۸.۹ درصد افزایش داشته است. هر بار که بنزین می‌زنید، هر قبض، یک خانواده معمولی آمریکایی را به شکلی خاص و جزئی مجازات می‌کند. از هفته گذشته، میانگین قیمت بنزین در آمریکا برای اولین بار در نزدیک به چهار سال گذشته از مرز ۴ دلار در هر گالن گذشت.

شوک انرژی هنوز در کل اقتصاد در حال گسترش است.

افزایش قیمت گازوئیل باعث افزایش هزینه‌های حمل و نقل مواد غذایی شده است؛ کود، که یکی از اقلام صادراتی کلیدی است که از طریق تنگه هرمز حمل می‌شود، ممکن است به دلیل اختلال در زنجیره تأمین، شاهد افزایش هزینه‌ها برای کشاورزان و مصرف‌کنندگان باشد. داده‌های شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) نشان می‌دهد که قیمت مواد غذایی نسبت به سال گذشته ۲.۷ درصد افزایش یافته است.

فقط غذا نیست. آمازون ۳.۵ درصد هزینه اضافی سوخت و لجستیک را برای فروشندگان شخص ثالث در ایالات متحده و کانادا اعمال خواهد کرد و شرکت‌های پیک مانند UPS و FedEx نیز از زمان آغاز درگیری‌های ایران، هزینه اضافی سوخت را افزایش داده‌اند. شاخک‌های تورم به هر گوشه‌ای رسیده است.

بر اساس محاسبه همبستگی تغییرات قیمت نفت سال به سال و ایالات متحده نرخ تورم شاخص قیمت مصرف‌کننده از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، اگر قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۶ بین ۸۵ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه باقی بماند، افزایش قیمت نفت نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد خواهد بود که به طور بالقوه به افزایش قیمت نفت در ایالات متحده ادامه خواهد داد. نرخ تورم CPI به میزان ۱ تا ۲ واحد درصد.

و این تازه اول راه است. حتی اگر آتش‌بس ادامه یابد، با توجه به دشواری تعمیر سریع زیرساخت‌های انرژی آسیب‌دیده و زنجیره‌های تأمین مختل‌شده، در حالی که قیمت نفت ممکن است از اوج خود کاهش یافته باشد، ممکن است در میان‌مدت بالاتر از سطح قبل از درگیری باقی بماند و برای چند ماه فشار رو به بالایی بر شاخص قیمت مصرف‌کننده سالانه وارد کند.

رایان، اقتصاددان کلان از شرکت کپلینگر، اظهار داشت که اثر تورمی جزئی ناشی از قیمت انرژی ممکن است چندین ماه طول بکشد تا از طریق زنجیره تأمین به مصرف‌کننده منتقل شود و این تأثیر بالقوه «بسیار گسترده» خواهد بود.

جنگ، تورم ایالات متحده را از ۲.۴ درصد در ماه فوریه به ۳.۳ درصد کاهش داد، به این معنی که شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) در ماه مارس ۰.۹ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافته است که «بزرگترین افزایش ماهانه از ژوئن ۲۰۲۲» محسوب می‌شود.

(یادداشت از BlockBeats: در ژوئن ۲۰۲۲، به دلیل جنگ روسیه و اوکراین، کووید-۱۹ و واکنش کند فدرال رزرو، شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) سالانه به ۹.۱ درصد افزایش یافت که بالاترین سطح از سال ۱۹۸۱ است.)

درب کاهش نرخ، نیمه بسته

قبل از جنگ، بازار فرض می‌کرد که دولت ترامپ یک سناریوی سیاسی با دقت طراحی شده دارد:

ترامپ رسماً کوین وارش، رئیس سابق فدرال رزرو، را به عنوان رئیس بعدی فدرال رزرو معرفی کرد. دوران پاول به پایان رسید. بازار به سرعت شروع به ارزیابی و تفسیر کرد: رئیس جدیدی روی کار آمد و مسیر کاهش نرخ بهره مشخص است. پس از نامزدی وارش، اکثر معامله‌گران بازار آتی انتظار دو کاهش نرخ بهره در سال جاری را داشتند.

از دنیای بیرون، تفسیر سیاسی نسبتاً روشنی از این ترتیب پرسنلی وجود دارد. ویلکس، مدیر بخش ایالات متحده بخش تحقیقات اقتصادی بلومبرگ اکونومیکس ریسرچ می‌گوید فارغ از اینکه چه کسی در نهایت نامزد شود، هنگام تصدی این سمت، تردیدهای بیرونی وجود خواهد داشت. مردم باور خواهند کرد که او حتماً قول داده است که دستورالعمل‌های رئیس‌جمهور ایالات متحده در فدرال رزرو را اجرا کند، که اولین و مهم‌ترین آنها تلاش جدی برای کاهش قابل توجه نرخ بهره فدرال بدون توجه به پیامدهای تورمی آن است.

بنابراین، تقریباً در تمام تحلیل‌های اقتصادی و قضاوت‌های کلان در ابتدای سال، سرعت واقعی تسهیل سیاست پولی فدرال رزرو در سال ۲۰۲۶ ممکن است سریع‌تر از انتظار بازار باشد، به طوری که در طول سال ۲ تا ۳ بار نرخ بهره کاهش یابد که در مجموع ۵۰ تا ۷۵ واحد پایه می‌شود.

اما پس از جنگ، داده‌ها به طرز چشمگیری تغییر کردند و اوضاع چندان خوش‌بینانه نبود.

در حال حاضر، پلی‌مارکت احتمال عدم کاهش نرخ بهره در طول سال ۲۰۲۶ را ۴۴ درصد اعلام می‌کند، در حالی که قبل از جنگ، احتمال عدم کاهش نرخ بهره برای کل سال تنها ۴ درصد بود. با این حال، از زمان شروع جنگ، احتمال عدم کاهش نرخ بهره در سال جاری به طور پیوسته در حال افزایش بوده است، به طوری که احتمال عدم کاهش نرخ بهره از نظر بازار، از پایان ماه مارس در بالاترین حد خود باقی مانده است. علاوه بر این، احتمال کاهش نرخ بهره به میزان ۲۵ واحد پایه، ۲۶ درصد است. یک پلتفرم پیش‌بینی دیگر به نام کالشی، احتمال سناریوی عدم کاهش نرخ بهره را ۳۸.۵ درصد تعیین می‌کند و حجم معاملات در این بازارها، نشان‌دهنده شرط‌بندی با پول واقعی است.

صورتجلسه منتشر شده قبلی از نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در ۱۷ و ۱۸ مارس نشان داد که اکثر مقامات نگران بودند که جنگ می‌تواند به بازار کار آسیب برساند و کاهش نرخ بهره را ضروری سازد؛ در عین حال، بسیاری از سیاست‌گذاران بر خطر تورم تأکید کردند که در نهایت می‌تواند افزایش نرخ بهره را ایجاب کند. در نشست ماه مارس فدرال رزرو، نرخ بهره بدون تغییر در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد حفظ شد.

یک مجموعه از صورتجلسه‌ها شامل احتمال کاهش و افزایش نرخ بهره بود. این همچنین ممکن است یکی از ناخوشایندترین موقعیت‌ها در تاریخ فدرال رزرو باشد.

قدرت پایدار تورم باعث شده است که برخی از اقتصاددانان باور داشته باشند که فدرال رزرو امسال نرخ بهره را کاهش نخواهد داد. قیمت‌گذاری در معاملات آتی نرخ بهره فدرال نشان می‌دهد که احتمال ثابت ماندن نرخ بهره در طول سال همچنان بالای ۷۰ درصد است.

کریس زاکارلی از شرکت مدیریت دارایی نورث‌لایت خاطرنشان کرد که مدت زمان جنگ و وضعیت تنگه هرمز بسیار مهم است. اگر شوک عرضه موقتی باشد، اقتصاد می‌تواند در برابر آن مقاومت کند و فدرال رزرو نیز این فرصت را دارد که نرخ‌ها را در طول سال کاهش دهد. اما اگر شوک تورمی پایدارتر باشد، آنها فقط می‌توانند برای کل سال ثابت بمانند.

گرگوری داکو، اقتصاددان ارشد آکسفورد اکونومیکس، با احتیاط پیش‌بینی می‌کند که با نگاه به سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ و پایان سال، ممکن است عواملی وجود داشته باشد که فدرال رزرو را به سمت تسهیل سیاست‌های پولی سوق دهد، اما این کار به دلایل نادرستی انجام خواهد شد. او همچنین یک احتمال واقع‌بینانه را مطرح کرد: اقدام بعدی فدرال رزرو ممکن است افزایش نرخ بهره باشد.

اینجا دیگر بحث «کاهش نرخ بهره با چند ماه تأخیر» نیست. این یک بحران سیاست‌گذاری است که در آن متن [سیاست/مقررات/...] کاملاً مختل شده است.

وضعیت حزب جمهوری‌خواه کاملاً وخیم است

منطق حکومتی ترامپ همواره بسیار عمل‌گرایانه بوده است. کاهش نرخ بهره هرگز صرفاً یک سیاست پولی نبوده است؛ بلکه یکی از ارکان دستور کار سیاسی ترامپ است.

استدلال پیچیده‌ای نیست. کاهش نرخ بهره، هزینه‌های استقراض را کاهش می‌دهد، مصرف را تحریک می‌کند، بازار سهام را رونق می‌دهد و باعث می‌شود مردم احساس کنند که راحت‌تر پول درمی‌آورند. و این احساس در برگه‌های رأی منعکس خواهد شد. با توجه به فشار واقعی انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو در پایان سال، تا زمان نگارش این مطلب، داده‌های پلی‌مارکت نشان می‌دهد که احتمال پیروزی حزب دموکرات در مجلس نمایندگان در انتخابات میان‌دوره‌ای به ۸۶ درصد رسیده است و احتمال پیروزی در سنا از ۳۶ درصد قبل از جنگ به ۵۶ درصد افزایش یافته است.

اوضاع برای حزب جمهوری‌خواه همین الان هم کاملاً وخیم است.

سمت چپ مجلس نمایندگان، سمت راست مجلس سنا

مسئله این است که مبانی سیاسی انتخابات میان‌دوره‌ای تا حد زیادی تا ماه ژوئن تعیین شده بود. از الان، فرصت خیلی کوتاه است.

ترامپ برای تمرکز بر آماده شدن برای انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو، باید به سرعت از شدت درگیری‌ها بکاهد تا بازارهای سرمایه را تثبیت کرده و دستاوردهای خود را تضمین کند.

در غیر این صورت، تورم ناشی از افزایش قیمت نفت در نهایت به طور قابل توجهی در اقتصاد ایالات متحده آشکار خواهد شد و بر هزینه‌های مصرف‌کنندگان آمریکایی تأثیر خواهد گذاشت که این امر ضربه‌ای به انتخابات میان‌دوره‌ای ترامپ و میزان محبوبیت او خواهد بود.

به همین دلیل است که ترامپ به شدت به دنبال مذاکره با ایران است.

استفاده ایران از تاکتیک‌های تأخیری

و ایران این را به وضوح می‌بیند.

مذاکراتی که در دهم آوریل در اسلام آباد آغاز شده بود، تنها دو روز بعد شکست خورد. در ۱۲ آوریل، ایالات متحده معاون رئیس جمهور پنس در اسلام آباد اعلام کرد که مذاکرات به دلیل مسئله سلاح های هسته ای ایران متوقف شد و هیئت آمریکایی پاکستان را به مقصد واشنگتن ترک کرد.

شکست مذاکرات غیرمنتظره نبود.

اختلاف نظر در مورد شرایط بین دو طرف، پیش از مذاکرات نیز مطرح بود. طبق تحلیل‌ها، خواسته‌های آمریکا شامل موارد زیر بود: ایران باید بدون قید و شرط تنگه هرمز را باز کند، تمام فعالیت‌های هسته‌ای خود را متوقف کند، تعداد و انواع موشک‌های ایرانی را محدود کند، اطمینان حاصل کند که هیچ موشکی در آینده نمی‌تواند به اسرائیل برسد و تمام روابط خود را با گروه‌های نیابتی قطع کند. از سوی دیگر، ایران نیز خواسته‌های به همان اندازه بالایی را از ایالات متحده مطرح کرد: خروج کامل نیروهای آمریکایی از کل خاورمیانه، توقف تمام اقدامات جنگی ایالات متحده و اسرائیل در خاورمیانه، لغو تمام تحریم‌های اقتصادی علیه ایران در ۴۷ سال گذشته و پرداخت غرامت جنگی از سوی ایالات متحده به ایران.

این دو پیشنهاد مشابه نیستند. اینها خواسته‌هایی از دو جهان موازی هستند.

و برخی از اندیشکده‌های آمریکایی معتقدند که ایران ممکن است یک «بازی طولانی‌مدت» را انتخاب کند و از انتخابات میان‌دوره‌ای به عنوان «نقطه فشار» علیه ایالات متحده استفاده کند.

درک این موضوع مستلزم درک عدم تعادل اساسی بین ایالات متحده و ایران است: ترامپ محدودیت دوره ریاست جمهوری دارد، ایران ندارد. جمهوری اسلامی، به عنوان یک دیکتاتوری، تقریباً نیم قرن است که بدون فشار انتخابات به حیات خود ادامه می‌دهد. ایران نیازی ندارد تا پایان سال ۲۰۲۶ به هیچ دستاوردی دست یابد. فقط باید صبر کند. صبر کنید تا فرصت انتخابات میان‌دوره‌ای ترامپ بسته شود، صبر کنید تا جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان با فشار مواجه شوند، صبر کنید تا هزینه سیاسی در واشنگتن به اندازه کافی بالا برود، صبر کنید تا ایالات متحده دلایل خودش را برای کناره‌گیری پیدا کند.

اگر ترامپ به خصومت‌ها ادامه دهد و به ایران نیرو اعزام کند، به این معنی است که ایالات متحده بار دیگر درگیر این جنگ خواهد شد و احتمالاً برای مدت طولانی با ایران درگیر خواهد شد، که با استراتژی امنیت ملی ایالات متحده همسو نیست و بر بسیاری از برنامه‌های سیاست داخلی و خارجی ترامپ تأثیر خواهد گذاشت.

ترامپ خود نیز دشواری مذاکرات را تصدیق کرده است. او اظهار داشت که مذاکرات به خوبی پیش می‌رود و در بیشتر مسائل توافق حاصل شده است، اما تنها نکته واقعاً مهم، یعنی مسئله هسته‌ای، حل نشده است. مسئله هسته‌ای، هدف نهایی ایران است و در کوتاه‌مدت هرگز بر سر آن مصالحه نخواهد کرد.

وضعیت فعلی اینه: ترامپ با تقاضا برای کاهش نرخ بهره، فشار انتخابات میان‌دوره‌ای و بار نظامی جنگ با ایران روبرو است، همه اینها با عقربه‌های ساعتی که به سرعت به سمت نوامبر می‌رود، هماهنگ هستند. ایران نیازی به برد ندارد. فقط باید صبر کند و مذاکرات را ادامه دهد.