آیا ERC-8056 پاسخ نهایی به مشکل 40 ساله تسویه حساب‌های مالی است؟

صنعت مالی هر ساله برای پردازش فعالیت‌های شرکتی هزینه‌ای معادل 58 میلیارد دلار صرف می‌کند.

نویسنده: وایدیک ماندلوی

ترجمه: چوپر، اخبار پیشرفته

امروزه خرید سهام می‌تواند به سرعت انجام شود، اما فرآیندهای مربوط به حقوق مختلف سهام، مانند تقسیم سود و تقسیم سهام، همچنان پیچیده و سردرگم است.

زمانی که نتفلیکس و اپل تقسیم سود را اعلام می‌کنند، وجوه به طور مستقیم به حساب سرمایه‌گذاران واریز نمی‌شود. این وجوه از طریق یک فرآیند پراکنده عبور می‌کند: شرکت‌های سپرده‌گذاری (DTC)، کارگزاران و سایر واسطه‌های چندلایه هر کدام به حساب‌های داخلی خود برای محاسبه تقسیم سود تکیه می‌کنند و سپس داده‌ها را برای تطبیق متقابل ارسال می‌کنند.

این نوع فعالیت‌ها به طور کلی به عنوان فعالیت‌های شرکتی شناخته می‌شوند. کل صنعت مالی هر ساله تا 58 میلیارد دلار برای پردازش این فرآیندها هزینه می‌کند و بخش عمده‌ای از این هزینه‌ها صرف تطبیق داده‌های چندگانه می‌شود تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات دفتر‌های مستقل همگام هستند. این یک مشکل پایدار 40 ساله است که هرگز به طور خودکار حل نشده است. اما اکنون استاندارد جدید توکن‌های زنجیره‌ای می‌تواند این مشکل را از ریشه حل کند.

چرا سیستم سنتی هرگز نمی‌تواند این مشکل را حل کند؟

من در مقاله قبلی خود اشاره کردم که در سال 1968، حجم پردازش گواهی‌های کاغذی سهام در وال استریت به شدت افزایش یافت و بورس مجبور شد هر هفته روزهای چهارشنبه تعطیل کند. پس از آن، شرکت سپرده‌گذاری DTC یک سیستم متمرکز برای نگهداری ایجاد کرد که سهام فیزیکی را به ثبت‌نام‌های دفتر کل تبدیل کرد و مشکل تسویه و تحویل اوراق بهادار را به طور کامل حل کرد.

اما فعالیت‌های شرکتی و تسویه و تحویل دارای تفاوت‌های اساسی هستند: تسویه یک معامله یک به یک است که فقط شامل خریدار و فروشنده می‌شود؛ در حالی که فعالیت‌های شرکتی مانند تقسیم سود و تقسیم سهام یک فعالیت یک به چند است که یک اعلامیه می‌تواند بر تمام سهام‌داران تأثیر بگذارد.

از آنجا که ثبت‌نام سهام در زنجیره کامل واسطه‌ها پراکنده است، از نهاد ثبت‌نام تا کارگزاران پایین‌دستی، هر طرف باید بر اساس پایگاه داده مستقل خود به طور جداگانه حقوق را محاسبه کند و سپس دوباره تطبیق داده‌ها انجام شود که اینجا تضاد ایجاد می‌شود.

بیایید با یک مثال فرآیند موجود را به طور کامل تجزیه و تحلیل کنیم. فرض کنید اپل اعلام می‌کند که به ازای هر سهم 0.25 دلار تقسیم سود خواهد داشت. وجوه تقسیم سود به طور مستقیم به سرمایه‌گذاران خرد واریز نمی‌شود، بلکه ابتدا به نهاد ثبت‌نام (مانند Computershare، که مسئول نگهداری فهرست سهام‌داران رسمی است) واریز می‌شود.

اما نام سرمایه‌گذاران عادی در فهرست رسمی ظاهر نمی‌شود و تمام سهام به نام نهاد نگهدارنده DTC، یعنی Cede & Co، ثبت می‌شود. بنابراین، نهاد ثبت‌نام فقط تقسیم سود را به DTC واریز می‌کند. DTC سپس بر اساس دفتر کل خود، مبلغ مربوطه را به بانک‌های نگهدارنده خود (مانند بانک ملی نیویورک) منتقل می‌کند؛ بانک نگهدارنده سپس وجوه را تقسیم کرده و به کارگزاران همکار توزیع می‌کند؛ و در نهایت کارگزار شما (مانند Fidelity) به طور جداگانه داده‌های مشتریان خود را بازیابی کرده و محاسبه می‌کند که هر شخص چه مقدار تقسیم سود باید دریافت کند و آن را ثبت می‌کند.

این فرآیند کامل شامل پنج نهاد مستقل است که هر کدام بر اساس پایگاه داده‌های غیرقابل ارتباط خود، محاسبات تکراری برای یک تقسیم سود انجام می‌دهند.

علاوه بر این، به‌روزرسانی داده‌های دفاتر هر طرف همزمان نیست. مدیران دارایی در روز بدون سود، فعالیت‌های شرکتی را انجام می‌دهند، اما نگهدارندگان در واقع باید تا تاریخ پرداخت چند هفته بعد صبر کنند تا توزیع انجام شود. در این مدت، کارگزاران ممکن است به طور نادرست نشان دهند که شما سهام مربوطه را دارید و معامله‌گران حتی می‌توانند سهام‌هایی را که هنوز به حسابشان واریز نشده است، بفروشند.

هر سال در سطح جهانی حدود یک میلیون رویداد فعالیت شرکتی وجود دارد که هر یک باید این زنجیره جدا شده را طی کند و هزینه‌های پردازش 58 میلیارد دلاری را به وجود آورد. هزینه‌های بالا به نوعی باعث رکود در صنعت شده و طرف‌ها انگیزه‌ای برای بهبود فعال ندارند.

ریشه این سیستم به فرمت داده‌ها و الگوی توزیع منافع برمی‌گردد. پس از انتشار اعلامیه تقسیم سود توسط اپل، تنها به SEC ایالات متحده مستندات ارسال می‌کند و یک بیانیه خبری منتشر می‌کند. این اعلامیه از فرمت ثابتی برخوردار نیست و متن SWIFT را شامل می‌شود که ماشین‌ها نمی‌توانند به طور خودکار شناسایی و تجزیه و تحلیل کنند و نمی‌توانند به سیستم متصل شوند و به طور خودکار پردازش شوند.

امروز سال 2026 است و بازار سهام می‌تواند در عرض چند ثانیه هزاران میلیارد دلار را تسویه کند، اما اعلامیه‌های تقسیم سود و تقسیم سهام هنوز به صورت PDF غیرقابل تجزیه و تحلیل و متن‌های کپی و چسبان منتقل می‌شوند.

صنعت هیچ استاندارد داده‌های قابل خواندن توسط ماشین ندارد، اما فناوری پیام‌رسانی استاندارد XBRL بیش از ده سال است که به وجود آمده است. اما فرآیند فیلتر کردن اعلامیه‌های نامنظم و استخراج داده‌های استاندارد و مؤثر به مدت طولانی تحت سلطه بلومبرگ و S&P بوده است. این دو نهاد صدها تحلیلگر استخدام کرده‌اند تا اعلامیه‌های مبهم را تفسیر کرده و داده‌های استاندارد را برای نهادهای پایین‌دستی تهیه کنند. فقط S&P جهانی هر سال باید 140000 اعلامیه فعالیت شرکتی را که در 170 کشور پوشش داده می‌شود، به صورت دستی تأیید کند. اگر شرکت‌های عمومی اعلامیه‌های استاندارد و قابل خواندن توسط ماشین را منتشر کنند، کسب‌وکار اصلی این نوع خدمات‌دهندگان داده به شدت کاهش خواهد یافت. آنها که به وضوح توانایی لازم برای پیشبرد اصلاحات استاندارد داده‌های منبع را دارند، به بزرگ‌ترین مانع تبدیل شده‌اند.

از سوی دیگر، شرکت‌هایی مانند اپل نیازی به تحمل هیچ هزینه پردازشی ندارند و تنها با تکمیل مستندات، مسئولیتی ندارند و تمام هزینه‌ها بر عهده واسطه‌های پایین‌دستی است. انجمن‌های صنعتی پیشنهاد کرده‌اند که ناشران از پیام‌های استاندارد استفاده کنند، اما شرکت‌ها به وضوح اعلام کرده‌اند که برای همکاری نیاز به مشوق‌های همراه دارند.

تحول زیرساخت‌های مالی به ندرت به دلیل منطق «افزایش کارایی» پیش می‌رود و تنها در صورت بروز بحران‌های بزرگ صنعتی، می‌توان تحولات را به جلو راند. متأسفانه، فعالیت‌های شرکتی هرگز با ریسک سیستماتیک کافی برای وادار کردن کل صنعت به اصلاح مواجه نشده‌اند. هزینه‌های مربوطه بسیار زیاد است، اما به هر نهاد به طور محدود تقسیم می‌شود و هیچ نهاد واحدی انگیزه‌ای برای رهبری اصلاحات ندارد.

ERC-8056: استاندارد جدید توکن‌های زنجیره‌ای

از آنجا که سیستم سنتی نمی‌تواند مشکل را حل کند، آیا می‌توان با استفاده از بلاک‌چین به طور کامل از زنجیره‌های قدیمی موجود دوری کرد؟ استاندارد توکن جدید ERC-8056 راه‌حلی ارائه می‌دهد.

ERC-8056 توسط رابین‌هود و کریس ریدمن از Superstate معرفی شده است و استانداردی برای نمایش نسبت موجودی توکن‌های ERC-20 است. مدل سنتی تقسیم سهام نیاز به ایجاد تعداد زیادی توکن جدید دارد؛ در حالی که این استاندارد تنها نسبت نمایش دفتر کل را تنظیم می‌کند و نیازی به انتشار توکن جدید ندارد. به عنوان مثال: اگر شما 100 توکن دارید و با تقسیم 4 به 1 مواجه می‌شوید، کیف پول به طور خودکار تعداد موجودی شما را به‌روزرسانی می‌کند، قرارداد خود هیچ توکن جدیدی را ایجاد نمی‌کند و موجودی اصلی و تاریخچه معاملات به طور کامل حفظ می‌شود و نیازی به انتقال یا پردازش تطبیق نیست.

تنها با یک قانون قرارداد هوشمند، می‌توان کل فرآیند محاسبه جداگانه و تطبیق مکرر پنج نهاد را در سیستم سنتی جایگزین کرد.

این منطق قابل برنامه‌ریزی می‌تواند برای تمام فعالیت‌های شرکتی که در سیستم‌های سنتی به سختی خودکار می‌شوند، مورد استفاده قرار گیرد. تقسیم سود تنها با یک بار فراخوانی قرارداد می‌تواند به تمام سهام‌داران زنجیره‌ای وجوه را به طور یکپارچه توزیع کند و دیگر نیازی به توزیع لایه به لایه و به‌روزرسانی‌های نادرست چندین دفتر کل نیست؛ حقوق سهام و رأی‌گیری سهام‌داران نیز می‌تواند به عنوان قوانین زنجیره‌ای کدگذاری شود و به ثبت‌نام سهام معتبر و واحد وابسته باشد.

به مدت چهل سال، فعالیت‌های شرکتی همیشه به پردازش دستی وابسته بوده‌اند و ریشه اصلی آن به محاسبات تکراری پنج پایگاه داده مستقل و تطبیق‌های بعدی برمی‌گردد. در حالی که ERC-8056 کل زنجیره ارزش را به یک لایه قابل برنامه‌ریزی ساده می‌کند.

در اینجا باید دو نوع مدل سهام توکن‌شده را تفکیک کنیم تا از اشتباهات جلوگیری کنیم. برخی از محصولات توکن‌شده تنها آینه دیجیتال سهام سنتی هستند. به عنوان مثال، رابین‌هود سهام توکن‌شده اپل و تسلا را منتشر می‌کند که در واقع به سهام واقعی در حساب‌های کارگزاری سنتی مربوط می‌شود و توکن تنها به عنوان لایه ششم در بالای پنج لایه سیستم واسطه‌ای موجود قرار می‌گیرد و مشکل اصلی تطبیق را حل نمی‌کند.

xStocks در بلاک‌چین سولانا از ساختار مشابهی استفاده می‌کند که نقص‌های طراحی محصول آن بیشتر نمایان است. این محصول سهم عمده‌ای از بازار سهام توکن‌شده سولانا را در اختیار دارد، اما تقسیم سود کاربران به طور اجباری مجدداً سرمایه‌گذاری می‌شود و نمی‌توانند وجه نقد را برداشت کنند؛ قرارداد دارای ویژگی مجوز دائمی است که به ناشر اجازه می‌دهد به طور یک‌جانبه توکن‌های موجود در کیف پول کاربران را منتقل کند. این نوع محصولات «غیرمتمرکز» به ناشر اجازه می‌دهد که کنترل بیشتری بر دارایی‌ها نسبت به کارگزاران سنتی داشته باشد.

تنها مدل انتشار زنجیره‌ای بومی می‌تواند مشکل را از ریشه حل کند و بلاک‌چین خود را به عنوان دفتر ثبت رسمی سهام‌داران تبدیل کند. Superstate نماینده این حوزه است و در حال حاضر به عنوان یک نهاد ثبت‌نام رسمی در SEC ایالات متحده ثبت شده است و دیگر نیازی به نگهداری پایگاه داده مستقل و تطبیق منظم با DTC ندارد و مالکیت سهام به طور مستقیم در زنجیره ثبت می‌شود.

گالکسی دیجیتال به تازگی اعلام کرده است که با تکیه بر طرح انتشار بومی Superstate، تمام سهام خود را در سولانا توکن‌شده خواهد کرد. پس از اجرای این پروژه، اطلاعات تمام سهام‌داران گالکسی دیجیتال به طور بومی در زنجیره ثبت می‌شود و تقسیم سود دیگر نیازی به عبور از چندین واسطه نخواهد داشت و کل زنجیره میانی به طور مستقیم ناپدید می‌شود.

ایان گریگ در اوایل قرن بیست و یکم نظریه حسابداری سه‌گانه را مطرح کرد که به طور کامل با ارزش انتشار زنجیره‌ای بومی مطابقت دارد. او بیان کرد که وقتی دو طرف معامله را انجام می‌دهند، یک مدرک رمزنگاری مشترک و قابل تأیید برای هر دو طرف ایجاد می‌شود که تحت کنترل هیچ یک از طرفین نیست، یعنی سومین ورودی حسابداری.

از زمان تأسیس روش حسابداری دوگانه توسط لوکا پاسیولی در سال 1494، حسابداری دوگانه همیشه پایه و اساس حسابداری مالی جهانی بوده است. در حالی که حسابداری سه‌گانه اولین ارتقاء بزرگ این سیستم از زمان ظهور آن است که به اشتراک‌گذاری یک دفتر کل معتبر واحد تکیه می‌کند و نیاز به تطبیق دو طرفه را به طور کامل از بین می‌برد.

منطق سیستم موجود این است که «اول پردازش کسب‌وکار، سپس تطبیق بعدی» و هزینه‌ها و ریسک‌ها تماماً در مرحله تطبیق متمرکز می‌شوند. با تکیه بر دفتر کل مشترک برای تسویه فوری، مرحله تطبیق به طور مستقیم ناپدید می‌شود و این نه تنها کاهش هزینه نیست، بلکه از ریشه مراحل تولید هزینه را از بین می‌برد.

خبر خوب این است که نهادهای نظارتی جهانی به سرعت در حال سازگاری با این مدل جدید هستند. شرکت‌های سپرده‌گذاری DTTC در دسامبر 2025 نامه عدم اعتراض را منتشر خواهند کرد که موانع ورود اوراق بهادار توکن‌شده به سیستم تسویه موجود را برطرف می‌کند؛ همچنین نزدک نیز مجوز انجام فعالیت‌های اوراق بهادار توکن‌شده را دریافت کرده است و بورس‌های سنتی نیز انتشار سهام زنجیره‌ای بومی را در برنامه‌های بلندمدت خود قرار داده‌اند.

در ابتدای مقاله اشاره شد که فعالیت‌های شرکتی 40 سال است که متوقف شده‌اند، زیرا اصلاحات زیرساخت مالی همیشه به یک بحران بزرگ نیاز دارد. اما این بار صنعت ممکن است نیازی به انتظار بحران نداشته باشد، زیرا شرکت‌ها به طور مستقیم در زنجیره سهام را منتشر می‌کنند و بلاک‌چین به عنوان دفتر ثبت رسمی انتقال سهام عمل می‌کند و نیازی به ترمیم سیستم قدیمی پنج پایگاه داده نیست.

صنعت به طور مستقیم یک راه‌حل جدید جایگزین را ایجاد خواهد کرد که فرآیندهای سنتی که هزینه‌های بالای تطبیق را به وجود می‌آورند، دیگر وجود نخواهد داشت. سرعت این تحول به پیشرفت‌های نظارتی در کشورهای مختلف و تعداد شرکت‌های ناشر که مایل به تغییر هستند بستگی دارد.