احیای ارزهای قدیمی: آیا بازار ارز دیجیتال شاهد نوستالژی سرمایه است یا آغاز یک روایت جدید؟

عنوان اصلی مقاله: "احیای جمعی ارزهای قدیمی مانند DASH، ZEC و ICP: نشانه‌ای از نوستالژی سرمایه یا پیش‌درآمدی برای یک روایت جدید؟"

نویسنده مقاله: Ding Dang, Odaily Planet Daily

طی چند روز گذشته، در حالی که بازار کلی همچنان ضعیف بوده است، گروهی از "ارزهای قدیمی" برخلاف روند بازار رشد کرده و هیجان خاص خود را ایجاد کرده‌اند.

در حالی که روایت‌های اصلی بازار به تدریج شتاب خود را از دست می‌دهند، این نام‌های مدت‌ها فراموش‌شده دوباره در صدر لیست سودآورترین‌ها ظاهر شده‌اند. آن‌ها خالق داستان جدیدی نیستند، بلکه بار دیگر در ویرانه‌های دورانی سپری‌شده می‌درخشند. برخی آن را "بازگشت کهنه‌سربازان" می‌دانند، در حالی که برخی دیگر معتقدند این تنها کنجکاوی لحظه‌ای سرمایه‌های جدید است. با این حال، در هر صورت، در دوره‌ای با نقدینگی پایین و فقدان روندهای داغ، تکاپوی غیرمنتظره پروژه‌های قدیمی به آینه‌ای برای بازتاب احساسات بازار تبدیل شده است.

DASH، ZK: بازی چرخشی سرمایه‌های حریم خصوصی

ارزهای حریم خصوصی بدون شک موتور اصلی این روند بازار هستند. پس از اینکه ZEC در یک ماه ۴۰ برابر شد، بازار در دوراهی قرار گرفت؛ مردد در تعقیب بیشتر و در عین حال نگران از دست دادن فرصت. در نتیجه، سرمایه‌ها شروع به چرخش بین پروژه‌های موضوعی مشابه کردند و XMR، DASH، ZK، MINA و دیگران همگی به صدر رسیدند.

داستان DASH (Digital Cash) به سال ۲۰۱۴ برمی‌گردد. این ارز که در ابتدا "Darkcoin" نام داشت، توسط ایوان دافیلد ایجاد شد و از طریق فناوری ترکیب CoinJoin به حریم خصوصی اختیاری دست یافت و خود را به عنوان "پول نقد دیجیتال" معرفی کرد. اگرچه Dash و Zcash هر دو پرداخت‌های خصوصی را به عنوان نقطه قوت اصلی خود دارند، اما فلسفه‌های طراحی، نقشه‌راه فنی، قدرت حریم خصوصی، مدل‌های حاکمیتی و موارد استفاده واقعی آن‌ها کاملاً متفاوت است.

آغاز به کار Dash حتی پیش از Zcash بود و بر "پرداخت‌های سریع + حریم خصوصی اختیاری + حاکمیت on-chain" تأکید داشت و بخشی از حریم خصوصی را فدای سرعت، حاکمیت و پذیرش توسط تجار واقعی کرد تا برای پرداخت‌های کوچک روزانه مناسب باشد. در مقابل، Zcash بر "حفاظت از حریم خصوصی مطلق" تمرکز دارد و به دنبال حریم خصوصی مطلق و دقیق از نظر ریاضی است، اما سرعت، کاربرپسندی و پذیرش تجار را فدای آن می‌کند و عمدتاً برای انتقال‌های خصوصی در مقیاس بزرگ استفاده می‌شود.

موقعیت‌یابی متفاوت آن‌ها، پایگاه کاربرانشان را نیز تعیین می‌کند. Dash هنوز هزاران تاجر واقعی در ونزوئلا و کلمبیا دارد و کیف پول DashPay (پرداخت با نام کاربری) نیز راه‌اندازی شده است. در مقابل، Zcash تقریباً هیچ تاجر واقعی ندارد و ۹۰ درصد حجم معاملات آن از آربیتراژ در صرافی ارز دیجیتال یا دارک‌وب ناشی می‌شود. دقیقاً به دلیل تعقیب حفاظت از حریم خصوصی نهایی است که فضای بقای آن تحت فشار شدید نظارتی به شدت فشرده شده است.

اگر DASH "واقع‌گرای" ارزهای حریم خصوصی است، ZEC یک "ایده‌آلیست" است. یکی با زندگی سازش می‌کند و دیگری به ریاضیات وفادار است.

در مورد ZK (ZKsync)، این ارز نماینده روایت اتریوم در مسیر دانش صفر است. ZKsync عمدتاً از طریق اثبات‌های دانش صفر (ZK-Rollup) به توان عملیاتی بالا و حفاظت از حریم خصوصی دست می‌یابد و به عنوان یک راهکار مقیاس‌پذیری مهم برای اتریوم دیده می‌شود.

در اول نوامبر، ویتالیک بوترین، بنیان‌گذار اتریوم، در پستی از ZKsync به خاطر "مشارکت کم‌سروصدا اما ارزشمند در اکوسیستم اتریوم" تمجید کرد. این توییت به عنوان یک منور عمل کرد و روایت حریم خصوصی را دوباره شعله‌ور ساخت، به طوری که ZK به کانون توجه تبدیل شد و رشد قیمت کوتاه‌مدت بیش از ۱۶۰ درصد را تجربه کرد.

اگرچه پس از آن اصلاحاتی صورت گرفت، اما در عصر ۴ نوامبر، الکس، بنیان‌گذار ZKsync، "بخش اول پیشنهاد توکن ZK" را منتشر کرد و به‌روزرسانی مهمی را برای اقتصاد توکن ZK پیشنهاد داد: تمام درآمدهای شبکه برای بازخرید و سوزاندن توکن‌های ZK استفاده خواهد شد و آن را از یک توکن حاکمیتی صرف به دارایی با قابلیت جذب ارزش تبدیل می‌کند.

در حال حاضر، بخش حریم خصوصی همچنان کانونی برای تعقیب سرمایه است و پروژه‌هایی مانند SCRT، ROSE و دیگران به دلیل روایت جدید ترکیب محاسبات حریم خصوصی و هوش مصنوعی، مورد توجه مجدد قرار گرفته‌اند. می‌توان گفت که در میان کشمکش بین مقررات و آزادی، بخش حریم خصوصی به "فرار احساسی" برای سرمایه‌های بازار تبدیل شده و هم به عنوان پناهگاه و هم به عنوان ابزار سفته‌بازی عمل می‌کند.

ICP، AR: شعله‌ور شدن دوباره رویای قدیمی مسیر ذخیره‌سازی

ICP (Internet Computer) توسط دانشمند نابغه دومینیک ویلیامز در زوریخ سوئیس در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، توسط بنیاد DFINITY هدایت شد و شبکه اصلی آن به طور رسمی در ۱۰ مه ۲۰۲۱ راه‌اندازی شد. چشم‌انداز نهایی آن جایگزینی کامل خدمات ابری متمرکز مانند Amazon AWS، Google Cloud و Microsoft Azure با یک بلاک‌چین عمومی است که کل اینترنت را به یک "کامپیوتر جهانی" تبدیل می‌کند.

در آن زمان، Internet Computer چندین دور جذب سرمایه خصوصی را پشت سر گذاشت و حدود ۱.۶۳ تا ۱.۹۵ میلیارد دلار جمع‌آوری کرد و ارزش بازار آن به ۹.۵ میلیارد دلار رسید. در آن زمان، این پروژه از نظر میزان جذب سرمایه در پروژه‌های بلاک‌چینی تنها پس از Polkadot قرار داشت و به دومین بلاک‌چین عمومی L1 با بالاترین جذب سرمایه در تاریخ و یک پروژه "شاهانه" واقعی تبدیل شد. لیست سرمایه‌گذاران شامل مؤسسات سرمایه‌گذاری معروف ارز دیجیتال مانند Andreessen Horowitz (a16z)، Polychain، Multicoin و دیگران بود.

اما ایده‌آل‌گرایی بسیار بزرگ بود و واقعیت بسیار پیچیده. این پروژه در زمان راه‌اندازی به اوج ۲۸۰۰ دلار رسید، سپس به سرعت به حدود ۳۰۰ دلار سقوط کرد که نشان‌دهنده افت ۹۰ درصدی بود. طی ۴ سال، ارزش آن از اوج ۹.۵ میلیارد دلار به ارزش بازار فعلی ۴۲ میلیون دلار کاهش یافت که افتی بسیار تأسف‌بار است. توکن در سقوط ۱۰ اکتبر به کف ۱.۸۶ دلار رسید و در عرض یک ماه ۵ برابر شد و به اوج ۹.۸۴ دلار رسید.

AR (Arweave) توسط سم ویلیامز در سال ۲۰۱۷ تأسیس شد و در سال ۲۰۱۸ به عنوان یک پروتکل ذخیره‌سازی داده دائمی معروف به "Permaweb" راه‌اندازی شد که ارزش پیشنهادی اصلی آن پرداخت یک‌باره و ذخیره‌سازی دائمی برای حل مشکلات از دست رفتن داده‌ها و سانسور بود. Arweave از ساختار خطی بلاک‌چین‌های سنتی فاصله گرفت و ساختار داده "Blockweave" را معرفی کرد. ماینرها از طریق مکانیسم اثبات دسترسی (PoA)، نه تنها باید داده‌های جدید را ذخیره کنند، بلکه باید به طور تصادفی ثابت کنند که می‌توانند به داده‌های تاریخی دسترسی داشته باشند تا واجد شرایط دریافت پاداش استخراج ارز دیجیتال باشند. از طریق این مشوق اقتصادی، چالش حفظ داده‌های بلاک‌چین در بلندمدت را حل می‌کند.

در فوریه ۲۰۲۵، شبکه اصلی AO به طور رسمی راه‌اندازی شد که نشان‌دهنده گذار تاریخی Arweave از "ذخیره‌سازی دائمی" به "محاسبات دائمی" بود. پیش از راه‌اندازی AO، Arweave عمدتاً در بازار به عنوان "ذخیره‌سازی سرد گران‌قیمت" دیده می‌شد. در حالی که به "پرداخت یک‌باره، ذخیره‌سازی دائمی" واقعی دست یافته بود، موارد استفاده آن عمدتاً بر حوزه‌های داده‌های سرد مانند پشتیبان‌گیری از متادیتای NFT، آرشیوها و وب‌سایت‌های آینه‌ای متمرکز بود که داده‌ها یک بار نوشته و به ندرت خوانده می‌شوند. ظهور AO روایت Arweave را ارتقا داد و آن را از "ذخیره‌سازی" به "محاسبات + هوش مصنوعی" تغییر داد.

با این حال، در بازار، قیمت آن همچنان افسرده باقی مانده است. پس از رسیدن به اوج ۹۰ دلار در بازار صعودی ۲۰۲۱، قیمت AR برای مدت طولانی بین ۵ تا ۱۵ دلار در نوسان بوده و ارزش بازار آن بسیار عقب‌تر از رقبای ارزان‌تری مانند Filecoin و Irys است. در سال ۲۰۲۴، با هدایت احساسات بازار و روایت AO، به طور کوتاه به ۵۰ دلار رسید. اکنون دوباره در حدود ۵ دلار در نوسان است؛ آیا می‌تواند عملکرد ۲۰۲۴ را تکرار کند و دوباره جهش کند؟

DCR: کتاب مقدس حاکمیت که دست‌کم گرفته شده است

Decred (DCR) یکی از اولین و موفق‌ترین پروژه‌های "سازمان حاکمیت on-chain" (DAO) در فضای ارز دیجیتال است که توسط توسعه‌دهنده سابق بیت‌کوین، جیک یوکام-پیات تأسیس شد و شبکه اصلی آن در ۸ فوریه ۲۰۱۶ راه‌اندازی شد. ظهور Decred با هدف حل نقطه درد اصلی بیت‌کوین یعنی تصلب حاکمیت بود. از طریق یک اجماع ترکیبی PoW+PoS منحصر به فرد، به دارندگان به جای ماینرها قدرت می‌دهد تا تغییرات قوانین شبکه، تخصیص بودجه و جهت‌گیری آینده را هدایت کنند. به طور خاص، ماینرهای PoW تولید بلاک را مدیریت می‌کنند، در حالی که سهامداران PoS بلاک‌ها را تأیید کرده و رأی می‌دهند. هر تغییر قانونی به ۷۵ درصد تأیید نیاز دارد که از تمرکز ماینرها یا هارد فورک جلوگیری می‌کند.

پروژه‌های بلاک‌چین عمومی مانند Decred که بر اساس کد منبع بیت‌کوین هستند، غیرمعمول نیستند. قبل از ۲۰۲۱، کاوش صنعت ارز دیجیتال در بلاک‌چین عمدتاً خارج از چارچوب بیت‌کوین بود و سعی می‌کرد نقص‌های موجود آن را از طریق مسیرهای فنی مختلف اصلاح کند. پس از تابستان DeFi، این پروژه‌ها به تدریج تحت‌الشعاع قرار گرفتند و با گذشت زمان به فراموشی سپرده شدند، به طوری که قیمت DCR در طول سال بین ۱۰ تا ۳۰ دلار در نوسان بود.

موخره: احیای خدایان قدیمی یا پژواکی خیالی؟

از منظر قیمت کوتاه‌مدت، جهش‌های این پروژه‌های قدیمی عمدتاً با اصلاحات همراه بوده است. بازار پس از یک سرخوشی کوتاه، به مرحله ارزیابی ریسک آرام بازگشته است. اینکه آیا آن‌ها می‌توانند در برابر این آزمون مقاومت کنند، تعیین می‌کند که آیا معجزه ZEC را تکرار می‌کنند یا توهم یک جرقه زودگذر را بازسازی می‌کنند.

واقعیت عمیق‌تر این است: بازار فعلی ارز دیجیتال با کمبود روایت‌های جدید و انقباض نقدینگی مواجه است. "احیای" ارزهای قدیمی بیشتر شبیه یک عمل نوستالژیک برای یافتن آرامش برای سرمایه‌های بیکار است، نگاهی کوتاه به "عصر ایده‌آلیستی" اولیه ارز دیجیتال.

شاید سرمایه‌گذاران واقعاً باور ندارند که این پروژه‌های قدیمی "احیا" خواهند شد، اما حداقل این نام‌ها به آن‌ها یادآوری می‌کنند: زمانی در بازار ارز دیجیتال ایمان وجود داشت.

لینک مقاله اصلی